راهنمای جامع افزایش دوام سازههای فولادی در اقلیمهای متنوع ایران
سازه های فولادی ستون اصلی بسیاری از پروژه های عمرانی، صنعتی و ساختمانی کشور را تشکیل میدهند. اما عملکرد بلندمدت این سازه ها زمانی تضمین میشود که در برابر عوامل محیطی بهطور صحیح محافظت شوند.
در ایران ، گستره وسیع اقلیمی از رطوبت سنگین جنوب تا بارندگی های مداوم شمال و آلودگی صنایع کلان شهری شرایطی خاص ایجاد کرده که انتخاب سیستم مناسب مقاومسازی و پوششدهی را به امری ضروری تبدیل میکند.
در این مقاله با مهمترین روشهای افزایش عمر سازههای فولادی آشنا میشوید ؛ روشهایی که براساس مبحث دهم مقررات ملی ساختمان و تجربه پروژههای واقعی در ایران انتخاب شدهاند.
اهمیت شناخت شرایط اقلیمی پیش از انتخاب سیستم حفاظت
هر پروژه فولادی برای دستیابی به دوام بالا نیازمند شناخت دقیق محیط اجراست. مبحث دهم، محیطهای کاری را در چهار سطح از ملایم تا بسیار سخت طبقهبندی میکند.
این طبقهبندی مستقیماً تعیینکننده موارد زیر است:
نوع پوشش مورد نیاز
ضخامت لایهها
دوره نگهداری و بازرسی
نیاز یا عدم نیاز به روشهایی مانند گالوانیزاسیون
نادیده گرفتن این مرحله در سالهای اخیر علت اصلی بسیاری از خوردگیهای زودرس در کشور بوده است.
چالش خوردگی در مناطق بسیار سخت ایران
سواحل جنوبی؛ خورندهترین شرایط برای فولاد
سواحل خلیج فارس و دریای عمان به دلیل ترکیب سه عامل خطرناک:
رطوبت بسیار بالا
نمک (یون کلرید)
تابش شدید خورشید
یکی از شدیدترین اتمسفرهای خورنده را دارند. در چنین محیطهایی، استفاده از پوششهای سنتی میتواند عمر سازه را به کمتر از چند سال کاهش دهد.
اجرای سیستمهای چندلایه مقاوم و گاهی استفاده از گالوانیزه گرم، انتخابی ضروری است نه اختیاری.
اقلیم شمال؛ رطوبت طولانیمدت و خوردگی لایه ای
شمال کشور با بارندگی زیاد و نرخ تبخیر پایین شناخته میشود.
این شرایط باعث میشود سطح فولاد مدت طولانی مرطوب بماند و زمینه برای ایجاد خوردگی لایه ای فراهم شود.
در چنین محیطی، پوششهای نفوذناپذیر و اجرای دقیق طراحی اهمیت ویژهای دارد.
اثر آلایندههای اسیدی در مناطق صنعتی و کلانشهرها
کلانشهرهایی مانند تهران، اراک و اصفهان در معرض آلایندههای ناشی از حملونقل و فعالیتهای صنعتی هستند.
ترکیبات گوگرد و نیتروژن موجود در هوا با رطوبت ترکیب و باران اسیدی ایجاد میکنند.
این شرایط باعث تخریب سریع پوششهای معمولی و نفوذ آن به سطح فلز میشود.
به همین دلیل در پروژههای شهری و صنعتی، انتخاب سیستم پوششی باید بر پایه مقاومت شیمیایی انجام گیرد تا از تخریب زود هنگام جلوگیری شود.
معرفی سیستمهای نوین پوششدهی سازگار با اقلیم ایران
لایه اول – پرایمر غنی از روی (Zinc-Rich Primer)
این لایه با ایجاد حفاظت فداشونده، حتی در صورت آسیب سطحی، از فولاد زیرین محافظت میکند.
استفاده از این پرایمر برای مناطق سخت و بسیار سخت ، توصیه اصلی مبحث دهم مقررات ملی ساختمان است.
لایه دوم – اپوکسی تقویتشده با میکا (MIO Epoxy)
نفوذپذیری بسیار کم
مقاومت بالا در برابر رطوبت
ایجاد ساختار ورقه ای که مسیر نفوذ عوامل خورنده را افزایش میدهد .
این لایه نقش اصلی در پایداری سیستم پوششی دارد.
لایه سوم – پلییورتان نهایی (Polyurethane)
مقاوم در برابر UV
انعطافپذیری بالا
جلوگیری از گچیشدن سطح
با توجه به شدت تابش آفتاب در ایران، استفاده از پلییورتان در لایه نهایی یک ضرورت است.
گالوانیزه گرم؛ محافظت بلندمدت برای سازههای در معرض فضای باز
گالوانیزاسیون گرم مطابق استاندارد ASTM A123 یکی از پایدارترین روشهای محافظت فولاد است.
در این فرآیند:
فولاد در روی مذاب غوطهور میشود
واکنش متالورژیکی ایجاد شده، پوششی یکپارچه و غیرقابل پوستهشدن تشکیل میدهد
سازه میتواند تا بیش از ۵۰ سال بدون نیاز به نگهداری سنگین دوام داشته باشد
این روش برای تیرهای برق، سازههای فضای باز، اسکلت پارکینگها و تجهیزات صنعتی گزینهای ایدهآل است.
نقش طراحی اصولی در جلوگیری از خوردگی
جلوگیری از تلههای آب
پروفیلهایی که آب در آنها جمع میشود، سریعترین نرخ خوردگی را تجربه میکنند.
ایجاد سوراخهای زهکشی و طراحی صحیح شیب از ضروریات است.
حذف فضاهای بسته
این فضاها قابل رنگآمیزی نیستند و معمولاً اولین نقاطی هستند که دچار آسیب جدی میشوند.
انتخاب صحیح اتصالات
اتصالات پیچ و مهرهای و جوشها باید طوری طراحی شوند که امکان پوششدهی کامل وجود داشته باشد.
نقش نگهداری پیشگیرانه در افزایش عمر پوشش
بازرسی دورهای
بررسی سازه هر ۲ تا ۳ سال میتواند از گسترش خوردگی در مراحل ابتدایی جلوگیری کند.
شستوشوی دورهای در مناطق ساحلی
نمک یکی از اصلیترین عوامل تخریب پوششهاست. شستوشوی سازه با آب شیرین طول عمر پوشش را دو برابر میکند.
ترمیم سریع آسیبها
نقاط آسیبدیده نباید رها شوند؛ زیرا خوردگی از همان نقطه به لایههای زیرین نفوذ خواهد کرد.
افزایش عمر سازههای فولادی نیازمند یک رویکرد جامع شامل شناخت دقیق اقلیم، انتخاب صحیح پوشش، رعایت اصول طراحی و انجام نگهداری منظم است.
با اجرای این اصول، میتوان عمر مفید سازههای فولادی را بهطور چشمگیری افزایش داد و از هزینههای سنگین تعمیرات آینده جلوگیری کرد.
در پروژههایی که دوام سازه و عملکرد پوشش اهمیت حیاتی دارد، انتخاب نوع مناسب ورق گالوانیزه یا پروفیل Z یک تصمیم کلیدی است.
شرکت دنا فولاد ایرانیان با ارائه ورقهای دارای پوشش یکنواخت، مقاومت خوردگی بالا و امکان برش و فرمدهی سفارشی، شریک مطمئن مهندسان و پیمانکاران کشور است.
برای دریافت مشاوره فنی درباره انتخاب ورق مناسب اقلیم پروژه، همین حالا با تیم فنی ما تماس بگیرید.
