نورد گرم و نورد سرد چیست؟ تفاوت ، مزایا و کاربرد هرکدام
در صنعت فولاد، دو روش اصلی برای شکلدهی و کاهش ضخامت فولاد وجود دارد: نورد گرم و نورد سرد. هر کدام ویژگیها، مزایا، محدودیتها و کاربردهای مخصوص به خود را دارند. شناخت تفاوت این دو روش باعث میشود در زمان خرید ورق یا مقطع فولادی، انتخاب دقیقتری انجام دهیم.
نورد گرم چیست؟
نورد گرم یکی از مهمترین روشهای شکلدهی فولاد است که در آن فلز در دمای بسیار بالا – معمولاً بیش از ۱۱۰۰ درجه سانتیگراد – از میان غلتکها عبور میکند. این دما به اندازهای بالاست که ساختار کریستالی فولاد را دوباره مرتب کرده و آن را نرم، انعطافپذیر و آماده فرمدهی میکند.
به دلیل همین نرمی، فولاد در فرآیند نورد گرم بهراحتی به ابعاد بزرگ، طولهای زیاد و ضخامتهای متنوع تبدیل میشود. این ویژگی باعث شده نورد گرم گزینهای مناسب برای تولید تیرآهن، میلگرد، ریل، ورقهای ضخیم و مقاطع صنعتی سنگین باشد.
از آنجایی که عملیات در دمای بالا انجام میشود، مقاومت فولاد در برابر تغییر شکل کاهش یافته و امکان تولید قطعات با سرعت بیشتر و هزینه کمتر فراهم میشود. به همین دلیل در پروژههایی که صرفه اقتصادی، مقاومت بالا و تولید در مقیاس بزرگ اهمیت دارد، نورد گرم نقش اساسی دارد.
فرآیند انجام نورد گرم
در نورد گرم ابتدا شمش فولادی وارد کوره میشود تا کاملاً گرم شود. سپس از غلتکهای بزرگ عبور میکند تا ضخامت آن کاهش و طول آن افزایش یابد. در انتها ورق گرمشده روی بسترهای خنککننده قرار میگیرد تا آرامآرام سرد شود. این سرد شدن باعث میشود روی سطح فولاد پوستههای اکسیدی تشکیل شود که برای استفادههای دقیقتر باید برداشته شود.
ویژگیهای محصولات نورد گرم
محصولات نورد گرم معمولاً ظاهری زبر، مات و کمی تیرهرنگ دارند. دلیل این موضوع آن است که فولاد در دمای بسیار بالا با هوا واکنش میدهد و لایههایی از اکسید آهن یا همان فلس روی سطح آن تشکیل میشود. این لایهها بخشی طبیعی از فرآیند نورد گرم هستند و هرچند روی ظاهر محصول اثر میگذارند، اما معمولاً مشکلی برای کاربردهای سازهای و صنعتی ایجاد نمیکنند.
بهدلیل انجام فرآیند در دماهای بسیار بالا، کنترل کامل ابعاد و ضخامت محصول دشوارتر است؛ به همین دلیل دقت ابعادی در نورد گرم نسبت به نورد سرد کمتر است. با این حال، این نوع فولادها انعطافپذیری و شکلپذیری بسیار خوبی دارند و در برابر تغییر شکل و خمکاری در ابعاد بزرگ عملکرد مطلوبی نشان میدهند.
همین ویژگیها باعث شده محصولات نورد گرم به انتخابی عالی برای تولید تیرآهن، میلگرد، ورقهای ضخیم، ریل، پروفیلهای سنگین و سایر مقاطع بزرگ تبدیل شوند. در پروژههایی که استحکام، ابعاد بزرگ و هزینه مناسب اهمیت دارد، نورد گرم معمولاً بهترین گزینه است.
کاربردهای محصولات نورد گرم
محصولات نورد گرم در ساختوساز، تولید تیرآهن و میلگرد، تولید ریل راهآهن، ساخت مخازن صنعتی و تولید پروفیلهای ساختمانی استفاده میشوند. این محصولات بیشتر برای مواردی کاربرد دارند که ظاهر سطح اهمیت چندانی ندارد.
نورد سرد چیست؟
نورد سرد در واقع مرحله تکمیلی فرآیند نورد است و روی ورقی انجام میشود که ابتدا در فرآیند نورد گرم تولید و به ضخامت اولیه رسیده است. در این مرحله دیگر خبری از دمای بالا نیست و فولاد بدون گرم شدن، یعنی در دمای محیط، از میان غلتکهای بسیار دقیق و کنترلشده عبور داده میشود.
بهدلیل انجام عملیات در حالت سرد، فولاد در برابر تغییر شکل مقاومت بیشتری نشان میدهد و همین موضوع باعث میشود که استحکام، سختی و مقاومت مکانیکی آن افزایش پیدا کند.
علاوه بر این، نورد سرد دقت ابعادی بسیار بالاتری نسبت به نورد گرم ایجاد میکند. عبور از غلتکهای ظریف و دقیق باعث میشود ورق سرد نهایی دارای تلرانس کمتر، سطح صافتر، یکنواختی بیشتر و جلوهای براقتر باشد. همین ویژگیها این نوع ورقها را برای کاربردهای حساس و زیباییمحور در صنایع خودرو، لوازم خانگی، تجهیزات دقیق و تولید ورقهای گالوانیزه به گزینهای ایدهآل تبدیل میکند.
فرآیند انجام نورد سرد
در ابتدا ورق نورد گرم باید اسیدشویی شود تا تمام پوستههای اکسیدی از سطح آن حذف شود. سپس ورق وارد غلتکهای نورد سرد میشود تا ضخامت دقیقتری به دست بیاورد. در برخی موارد برای اینکه محصول سختی زیاد نگیرد، در میان فرآیند عملیات آنیل (بازپخت) انجام میشود.
ویژگیهای محصولات نورد سرد
محصولات نورد سرد معمولاً به دلیل نوع فرآیند تولیدشان دارای سطحی کاملاً صاف، صیقلی و یکنواخت هستند. نبود پوستههای اکسیدی و کنترل دقیق فشار غلتکها باعث میشود این ورقها کیفیت سطحی بسیار بالاتری نسبت به محصولات نورد گرم داشته باشند.
یکی از مهمترین مزیتهای این محصولات، دقت ابعادی فوقالعاده بالا است؛ بهطوریکه ضخامت، عرض و طول ورق با تلرانس بسیار کم تولید میشود. این ویژگی باعث میشود ورقهای نورد سرد برای ساخت قطعاتی که نیاز به ظرافت، زیبایی و دقت دارند مانند ” لوازم خانگی، قطعات خودرو، کابینت، بدنه دستگاهها و پروفیلهای ظریف “به گزینهای ایدهآل تبدیل شوند.
علاوه بر کیفیت سطحی، مقاومت و سختی بالاتر محصولات نورد سرد نیز اهمیت زیادی دارد. هنگام عبور فولاد از غلتکها در حالت سرد، ساختار مولکولی آن فشردهتر و مستحکمتر میشود؛ به همین دلیل ورق نورد سرد نسبت به ورق نورد گرم توان تحمل بیشتری در برابر فشار، خمش و ضربه دارد. همین افزایش استحکام است که باعث میشود این محصولات در بسیاری از صنایع دقیق و پیشرفته مورد استفاده قرار بگیرند.
محصولات تولیدی نورد سرد
معروفترین محصولات نورد سرد شامل ورق روغنی، ورق گالوانیزه، ورق رنگی، قطعات بدنه خودرو و پروفیلهای سبک است. این محصولات در لوازم خانگی، خودرو و صنایع ظریف کاربرد گسترده دارند.
تفاوتهای نورد گرم و نورد سرد
تفاوت در دما
اصلیترین تفاوت در دمای انجام فرآیند است. نورد گرم در دمای بسیار بالا انجام میشود، در حالی که نورد سرد در دمای محیط صورت میگیرد. همین موضوع باعث اختلاف در خواص مکانیکی و ظاهری محصولات میشود.
تفاوت در ساختار و خواص مکانیکی
به دلیل دمای بالا، نورد گرم ساختاری نرمتر و انعطافپذیرتر دارد. اما نورد سرد به دلیل فشار غلتکها در دمای پایین، سختتر و مقاومتر میشود. بنابراین نورد گرم برای تولید قطعات بزرگ و نورد سرد برای قطعات دقیق مناسبتر است.
تفاوت در ظاهر و دقت ابعادی
محصولات نورد گرم سطحی زبر و کمی ناهموار دارند، در حالی که محصولات نورد سرد بسیار صاف و براق هستند. همچنین نورد سرد دقت ابعادی بسیار بیشتری دارد و تلرانس آن کمتر است.
مزایای نورد گرم و نورد سرد
مزایای نورد گرم
نورد گرم به دلیل انجام عملیات در دمای بسیار بالا، نیاز بسیار کمتری به اعمال نیروی مکانیکی برای شکلدهی دارد. فولاد در این شرایط به حالت کاملاً نرم و انعطافپذیر درمیآید و همین موضوع باعث میشود فرآیند شکلدهی با انرژی کمتر، سرعت بیشتر و هزینه پایینتر انجام شود. این مزیت باعث شده نورد گرم به یکی از اقتصادیترین روشها برای تولید حجم بالای محصولات فولادی تبدیل شود.
محصولاتی که با نورد گرم تولید میشوند، اغلب مقاطع سنگین، ورقهای ضخیم و قطعات بزرگ صنعتی هستند؛ زیرا در این روش امکان تغییر شکلهای وسیع و تولید ابعاد بزرگ بدون نیاز به تجهیزات پیچیده فراهم است. به همین دلیل، نورد گرم در پروژههای عمرانی و صنعتی که مقیاس بزرگی دارندمثل ” ساخت سازهها، پلها، اسکلت فلزی و خطوط راهآهن ” بهعنوان یک گزینه اقتصادی و مقرونبهصرفه انتخاب میشود.
در مجموع، هر جا که هدف، تولید سریع، اقتصادی و در حجم زیاد باشد، نورد گرم بهترین و بهینهترین روش به شمار میرود.
مزایای نورد سرد
در فرآیند نورد سرد، محصول نهایی از نظر کیفیت ظاهری و دقت ابعادی بهمراتب بهتر از محصولات نورد گرم است. به دلیل عبور فولاد از غلتکهای بسیار دقیق و انجام عملیات در دمای محیط، سطح ورق کاملاً صاف، براق و یکنواخت میشود. این یکنواختی سطحی باعث میشود ورق نورد سرد بهراحتی برای رنگکاری، آبکاری، پوششدهی و مراحل تکمیلی دیگر آماده شود و در نهایت جلوهای بسیار تمیز و باکیفیت ارائه دهد.
از آنجا که تلرانس ابعادی در نورد سرد بسیار کم است و ورقها با دقت بالا تولید میشوند، این روش برای ساخت قطعاتی که به ظرافت، دقت و زیبایی نیاز دارند بهترین انتخاب است. به همین دلیل صنایع مختلف از جمله خودروسازی، لوازم خانگی، تجهیزات دقیق، پروفیلهای ظریف و بدنه دستگاهها بهطور گسترده از محصولات نورد سرد استفاده میکنند.
در مجموع، نورد سرد زمانی کاربرد دارد که هدف تولید محصولی با سطح عالی، ابعاد دقیق و قابلیت استفاده در بخشهای ظاهری و حساس باشد؛ جایی که زیبایی و کیفیت فنی، هر دو اهمیت دارند.
کاربردهای نورد گرم و نورد سرد
کاربردهای نورد گرم
در ساختوساز، بدنه انواع سازههای فلزی، پلها، مقاطع فولادی سنگین و حتی تجهیزات صنعتی سنگین از نورد گرم استفاده میشود.
کاربردهای نورد سرد
بدنه خودرو، یخچال، ماشین لباسشویی، ورق گالوانیزه، قطعات دقیق صنعتی و ابزار ظریف نمونههایی از کاربرد نورد سرد هستند.
انتخاب درست با دنا فولاد ایرانیان
برای انتخاب بین این دو روش، باید دانست چه ویژگیای برای پروژه اهمیت بیشتری دارد: دقت و زیبایی، یا قیمت مناسب و مقاومت؟
دنا فولاد ایرانیان با ارائه مشاوره تخصصی به شما عزیزان کمک میکند بهترین انتخاب را داشته باشید.